Immunotherapie — ook wel desensibilisatie of allergeenspecifieke immunotherapie (AIT) genoemd — is de enige behandeling die de oorzaak van hooikoorts aanpakt in plaats van alleen de symptomen te bestrijden. Bij 70–80% van de patiënten leidt het tot een sterke vermindering van klachten.
Samengevat: bij immunotherapie wordt het immuunsysteem geleidelijk blootgesteld aan het allergeen (via injecties of tabletten) gedurende 3–5 jaar. Het leert het allergeen te tolereren in plaats van er heftig op te reageren. Resultaat: minder klachten en minder medicatie.
Hoe werkt immunotherapie?
Bij immunotherapie wordt het immuunsysteem geleidelijk blootgesteld aan toenemende hoeveelheden van het allergeen dat de hooikoorts veroorzaakt (bijvoorbeeld berkenpollen- of graspollenextract). Door deze herhaalde blootstelling leert het immuunsysteem het allergeen te tolereren in plaats van er heftig op te reageren.
Twee vormen: injecties of tabletten
SCIT — injecties
Opbouwfase (±3 maanden): wekelijkse injecties met geleidelijk oplopende dosis, bij de allergoloog.
Onderhoudsfase: maandelijkse injecties gedurende 3–5 jaar.
Let op: na elke injectie 30 minuten wachten in het ziekenhuis voor observatie.
SLIT — tabletten of druppels
Dagelijks: tablet of druppels onder de tong, lost daar op.
Eerste dosis: in het ziekenhuis; daarna thuis.
Duur: 3–5 jaar dagelijks, het hele jaar door.
Beschikbaar: Grazax (graspollen), Itulazax (berkenpollen).
Wat zijn de resultaten?
Fors minder klachten
Het grootste deel ervaart sterke verbetering met minder of geen medicatie. Veel patiënten merken al in het eerste seizoen verschil.
Volledig klachtenvrij
Sommigen worden na de behandeling volledig klachtenvrij zonder enige medicatie. Het tweede en derde jaar geven vaak nog verdere verbetering.
Geen verbetering
Een klein percentage ervaart helaas geen verbetering. Immunotherapie werkt niet bij iedereen.
Bij mensen met een kruisallergie bij berkenpollen kan immunotherapie ook de reacties op voedingsmiddelen verminderen.
Bijwerkingen
Bij injecties (SCIT)
Vaak: zwelling, roodheid of jeuk op de injectieplaats (onschuldig).
Zeldzaam: benauwdheid, bloeddrukdaling. Daarom 30 minuten wachten na injectie.
Bij tabletten (SLIT)
Vaak: jeuk in de mond, jeukende oren, niezen, keelirritatie, mondzwelling. Neemt af na eerste weken.
Zeldzaam: ernstige allergische reactie (zeer zeldzaam bij SLIT).
Voor wie is immunotherapie geschikt?
Geschikt als: antihistaminica en neusspray onvoldoende helpen, de hooikoorts al minstens twee seizoenen ernstige klachten veroorzaakt, en een specifieke pollenallergie is vastgesteld met een allergietest.
Niet geschikt bij: ernstig of instabiel astma, aandoeningen die het immuunsysteem onderdrukken, gebruik van bepaalde hartmedicatie (bètablokkers), of kinderen jonger dan 5 jaar.
Hoe start je?
De route naar immunotherapie loopt via de huisarts. Die verwijst je naar een allergoloog in het ziekenhuis voor diagnostiek (bloedonderzoek en/of huidpriktest). Als immunotherapie geïndiceerd is, start de behandeling doorgaans buiten het pollenseizoen — bij graspollen dus in het najaar of de winter.
Vergoeding
Immunotherapie wordt in Nederland vergoed vanuit de basisverzekering. De kosten vallen onder het eigen risico. De allergoloog en je zorgverzekeraar kunnen je informeren over de precieze voorwaarden.